18.05.2002 Haber-yorum

Budanov davası Rus yargı sisteminin Çeçenler hakkında ne kadar adil olabileceğini göstermesi açısından bir simgeydi.

Milliyetçi Ruslar'a sorarsanız Çeçen bir kıza tecavüz edip öldürmek suçunu işlemiş olsa bile albay Yuri Budanov'u mahkemeye verip yargılanmasını istemek kimin haddine.

Budanov davasından aslında Çeçenler bir adalet beklemiyorlardı ancak çıkan sonucun Rus adalet terazisinin Çeçenler sözkonusu olunca ne denli adil olacağını ortaya çıkarması açısından önemseniyordu. Budanov, 1999'da Çeçenistan'da başlayan ve hala devam eden Rus askeri müdahalesinde sivillerin katledilmesi nedeniyle yargılanan ilk Rus subayıydı.

Çeçenler haklı çıktı: Rus adalet mekanizması da Çeçenistan'da imha edici bir operasyonun mimarı Kremlin, FSB ve askeri yönetime uygun adım yürümeyi tercih etti ve Budanov'u suçlarını itiraf etmiş olmasına rağmen akladı.

Budanov yargılanırken aşırılıklarıyla ün salan ve FSB tarafından organize edilen milliyetçi gruplar gerek mahkeme önünde gerek duruşma salonlarında hem mahkeme üyelerine karşı hem de bir Rus'u Rus mahkemesine şikayet etme cüretini gösteren davacı Çeçen babaya karşı "gününü göreceksin" mesajları vermekten geri durmadı.
Sonuç da mahkeme albayı aklamak için bir yol buldu. Psikiyatrik inceleme neticesinde beyninde meydana gelen hasar sebebiyle katilin olaylardan sorumlu tutulamayacağına hükmedildi.

Kızı öldürülen Çeçen baba Visayit Kungayev, Budanov'un Rusya'daki mahkeme tarafından cinayetten sorumlu tutulmaması karşısında şok olmuş durumda. Baba şu Rusya Federasyonu'na bağlı İnguşetya Cumhuriyeti'nde Nazran Verem Hastanesi'nde tedavi altında. Babanın kararla ilgili ilk tepkisi şöyle: Karar Rus askeri baskısı üzerine verildi.

Kungayev, kızının Rus askerler tarafından hiçbir suçu yokken evinden alınarak götürüldüğünü ve Mart 2000'deki olaydan birkaç saat sonra tecavüz edilmiş ve boğularak öldürülmüş bir şekilde cesedinin bulunduğunu söylüyor.
Aylarca kızının katillerinin cezalandırılması için hukuk mücadelesi veren Kungayev feryad ediyor:
"Psikiyatrik problemleri olan biri bunları yapamaz, ne yaptığını biliyordu. Rus mahkemeleri yetkililerin emirleriyle karar verir. Budanov'u hapse atmaya korktular. Rusya'nın uzun süredir şeref ve itibarını kaybeden ve kontrol edilemeyen ordusundan çekindiler."

Kızı öldürdüğünü itiraf eden Rus Albay ise, mahkemede verdiği ifadesinde Çeçen kızı keskin nişancı olduğu şüphesiyle soruşturulmak üzere gözaltına aldıklarını iddia etmişti.

Çeçenistan Devlet Başkanı Aslan Mashadov da kararla ilgili olarak şu tepkiyi gösterdi:
"Rus mahkemeleri bir kez daha Rus subayların Çeçenistan'da diledikleri gibi davranabileceklerini ve yaptıklarının hiçbir şekilde cezalandırılmayacağını gösterdiler."

Ancak Rus yargı sistemine inanmadıkları halde Kugayev'in avukatları hukuk mücadelesi vermeye devam edeceklerini ve üst mahkemeye temyiz başvurusunda bulunacaklarını söylüyor.

Fehim Taştekin