Ajans Kafkas, Adigey seçimlerini yerinde izliyor
	Sovmen neyi satın aldı? Ünlü işadamı Hazret Sovmen, Fehim Taştekin'in sorularını cevaplandırdı.
Fehim Taştekin Maykop'tan bildiriyor

Carım Adige asıllı bir lider. İktadarın başarısızlıkları ve hataları tüm Adigelere mal edildi. Bu süreç Nina Kanalavola gibi Rus adayların önünü açtı. Halkın en önemli sorunu ücretlerin düşük olması ve sosyal güvenlik hizmetleri ve sağlık hizmetlerinin tatmin edici olmaması. Bu olumsuzluklar bir Adige adayın yeniden kazanmasını güçleştirdi. Üstelik cumhurbaskanının Adigece bilmesi zorunluluğu da kaldırılınca Adigey`de Adigelerin ciddi bir tablo ile yüzleşmeleri kaçınılmaz oldu. Bu tablonun icinde Adigey`in cumhuriyet statüsünün kaldırılması ve Krasnodar`a bağlanması gibi sonuçlar da var.

Sovmen ortada yok iken başkanlık koltuğuna en yakın olan Kanalavolava`nın bütün hesapları Adigey`in Krasnodar`a geri dönmesi üzerine kuruluydu. Ama Adige asıllı işadamı Sovmen ortaya çıkınca hesaplar altüst oldu. Ve Sovmen Rusları kendine çekmeyi başardı. Aslında Sovmen bunun için çok caba da harcamadı. Deyim yerinde ise altının cazibesi konuştu burada. Ruslar yalnız Adigey`e değil tüm Rusya`da bolca bağışlarda bulunan Sovmen`in kendilerini zenginleştireceğine inanıyor. Ruslar bir kez daha Adige bir adaya oy verecekler. Sovmen de şayet seçilirse ta Soyetler`den beri gelen Adige cumhurbaşkanı geleneğini direkten döndüren kişi olarak anılacak. ``Sovmen, Carım`ın hatalarını satın aldı.`` sözünün anlamı da burada saklı.

Sovmen dün sona eren seçim kampanyasının son mitingini Maykopluların hınca hınç doldurdukları Domkulture (Kültür Merkezi)`de yaptı.
Sovmen`in icraat olarak halkın önüne çıkardığı şey Sibirya`da altın işleten kendi şirketinin hikayesi, şirketin mali portresi ve şimdiye kadar yaptığı yardımlar.

Yüzlerce kişinin doldurduğu salonda sinevizyon şovundaki sapsarı altın görüntüleri Sovmen`in cazibesini artırıyor haliyle. Sovmen ayrıca Carım`ın kendisi için daha önce sarfettiği övücü laflarla rakibini vuruyor.

Carım 1997`de yaptığı bir konuşmada Sovmen`i överek sunları söylüyor: Böyle bir insanı Adigey toprağı yetiştirdi, onunla gurur duyuyorum. Onun kurduğu şirket dünyada bir numara... Benim dostum ve arkadaşım...Ona bütün Rusya`da Adigey`in adını duyurduğu için Adigey`in gurur madalyasını veriyorum. Hiçbir zaman nereden geldiğini unutmadı. Gerçek bir Adige.``

Bu sözler salondakileri keyiflendiriyor tabi. Sovmen sahneye çıktığında yoğun bir tezahüratla karşılaştı. Politikacı gibi konuşmuyor ancak esprili bir üslubu var.

Mesela bir doktor ``Kiliniğimiz çok kötü durumda insanları hasta ediyor. Lütfen gelip bir görün`` diyor. Sovmen`in cevabı şöyle: Hasta olacaksam neden geleyim? Önce rehabilite eder sonra gelirim. Sakın ha devlet hastanelerine de gitmeyin, hasta olursunuz. Gidin benim kliniğime rüşvet ödemeden muayene olun.`` Sovmen`in köyüne yaptırdığı modern hastanede muayene bedeva.

Sovmen`e yoğun koruma duvarlarını aşarak ulaştık. Tabi araya Sovmen`i politikaya sürükleyen Adige bir doktoru, Cane Asker`i devreye sokarak. Cane Asker Rusya`da da ünlü bir doktor. Yeltsin`in ameliyatında bulunanlardan. Zaman zaman başka yerlerde ameliyat masasında hasta yatarken kendisinin aranıp görüş alındığı olurmuş. Bu doktoru Carım Maykop`ta yaşatmamış. Bu olay Sovmen`i ateşlemiş.

Sovmen Domkültür`ün küçük bir odasında bizi kabul etti. Şimdilik kendilerini iktidar yapacak Rus oylarını kaçırmamak için diaspora ile ilişkilerden ve vatanına dönen Adigelerin sorunlarından bahsetmiyor. Ayrıca Sovmen`e oy verecek Adigeler 10 yıldan beri var olan kazanımlarına sahip çıkılıp çıkılmayacağından emin değiller.

Sovmen Adigelerin kültürel haklarına ne kadar sahip çıkacak, bu konularda Kremlin`den gelecek baskılar karşısında ısrarcı olabilecek mi?

Sovmen`e bu soruları sorduk. Vatanına dönenler ve dönecek olanlarla ilgili şunu söyledi:
``Henuz cumhurbaşkanı değilim. Bu konuda kesin bir sey söyleyecek durumda değilim. Rusya federasyonu`nun kanunlarının verdiği imkanlar olçüsünde bu konuya eğilme niyetim var.``

İkinci soru kültürel kazanımlara sahip çıkıp çıkamayacağı ile ilgiliydi. Bu soruya Adigece`nin eğitim dili ve resmi dil olarak devam etmesi dahil. Sovmen şunları söyledi:
``Gayet tabi ki kültürümüzün korunması için bir programımız var. Spor ve kültürel alanlarda eskiden beri var olmuş olanları yeniden canlandırmak için planlarımız var. Bunların korunması bizim için bir zorunluluk. Tarihi öğretmeden şu anda var olanları yarına aktarmak mümkün değil. Şu anki Adigeler kültür ve tarihlerini öğrenmeden yarın var olamazlar. Bu konu bizim açımızdan birinci derecede önem taşıyor.``

Sovmen, diasporanın endişe etmemesi gerektiğini söyleyerek Türkiye ve dünyanın değişik ülkelerinde yaşayan Adigelere su mesaji verdi:
``Adigey`de şu an demokratik seçim sürüyor. Her şey demokratik ve normal seyrinde gidiyor. Ben altın üreticisiyim. Vatanımdan uzakta çalışıyorum. Yararlı olabilmek için kendi vatanıma döndüm.``

Yarın Adigey sandık başına gidiyor. Şayet sandık hilelerine kurban gitmezse Sovmen`in ipi göğüsleyeceği kesin gibi.

Ajans Kafkas