Şövmen'den öfkeli açıklamalar

"EN ZORU ÇALIŞACAK ADAM BULAMIYORUM"
"Bu denli suç işleme seviyesinde çalışmak çok zor. (Kamu görelileri) benim yanımda düzeni sağlamalı ve kanunları savunmalıydılar. Ama ne yaptıkları belli değil. Zor, çok zor, özellikle bu mesele... Tabi ki tedbirleri alacağız."

ALTIN KRALI'NIN HAZMEDEMEDİĞİ
"Biri orman üzerinden para kazanıyor, şahsi uçakla geziyor. Bunun yanında aynı şehirde, Maykop'ta çıplak ve ayakkabısız çocuklar dolaşıyor. Ben buna karşıyım. Özel sektör tabi ki gelişmelidir, ama medenice gelişmeli. Şu an bunu yapacak adam yetiştirmemiz lazım."

04.07.2002
Maykop- Adıgey Cumhurbaşkanı Hazret Şövmen, 26 Haziran'da Rus ve Adıge medyasının sorularını cevaplandırdı. 12 Ocak'ta yapılan seçimlerle işbaşına gelen Hazret Şövmen, Rusya'da özel sektörün ve kamunun nasıl çalıştığını çok iyi bilen isimlerden birisi. Zaten kendisi de cumhurbaşkanı olmadan önce Adıge kökenli olarak tüm Rusya'da büyük bir başarı göstermiş ünlü bir işadamı olarak biliniyordu. Birçok çevrede onun ismi Altın Kralı. Hazret Şövmen, devlet başkanı seçildikten sonra da "cesaretli" üslubundan bir şey kaybetmemiş gibi gözüküyor. Bürokrasiye karşı savaş açmış durumda. Hatta zaman zaman kendi bakanlarına ilişkin ağır suçlamalarda bulunmaktan da kaçınmıyor. Adıgey Devlet Başkanı ne düşünüyor, ne tür sorunlarla yüzyüze ve dahası bu küçük cumhuriyette neler yapmak istiyor. İşte daha önce "Şövmen'den icraatın içinden" başlığı ile özet olarak verdiğimiz basın toplantısından ayrıntıları:

-Yeni istihdam alanlarının açılması konusunda neler söyleyebilirsiniz?

Bu çok acil bir problem. Ancak toplumsal bir düzen oluşturmadan ve girişimlere öncülük edecek yetenekte insanlar bulmadan bu meseleyi halledemeyiz.

Biz şu an ne yapıyoruz? Yaptığımız suçu iktidarla özdeşleştirmektir. Aynı durum güvenlik birimlerinde de sözkonusu. Toplumda ihlaller mutlaka oluyor. Ama en kötüsü insanların kamu otoritesinden koruma görememeleridir. İşe buradan başlamalıyız. Bana birçok yatırımcı başvuruyor. Ama ben derdi sadece para kazanmak olanlara yardımcı olamam. Mesela birileri 2 milyar ruble yatırım teklifinde bulundu. Ona söyledim: git yatırımını yap, sana her konuda yardımcı olacağım. Daha sonra bana bir adam gönderdi. Bana dedi ki "Bu paranın 700 milyonu bize geri dönecek(otkat yapılacak)." Ben bu kelimeyi Adıgey'de öğrendim. Ben bu suç işleyen insanlarla neden görüşmek durumunda olayım? Temiz yatırımcılarla; insanlara hak ettiği maaşı veren, onları köle olarak görmeyen, vergileri ödeyen girişimcilerle birlikte çalışacağım ve onlara yardım edeceğim.

-Siyasete özel sektörden girdiniz ama şu an belediye ve devlete ait yeni kuruluşların kurulması taraftarısınız. Bu bir çelişki değil mi?

Güzel bir soru. Bir şey belirtmek istiyorum, ben iktidarı şahsım için kullanmaya gelmedim, toplum için iktidarı kullanmak için geldim. Adıgey'de bir çok gözü aç ekonomik sektörlere el koymuş durumda. Onlar ekonomiği geliştirmiyor tam tersi yok ediyor. Kendi paralarını dışarıda tutuyorlar, bunların adlarını sayabilirim. Tabi ben de paramı Rusya'da tutuyorum, çünkü bu parayı Rusya'da kazanıyorum.
Biri orman üzerinden para kazınıyor, şahsi uçakla geziyor. Bunun yanında aynı şehirde, Maykop'ta çıplak ve ayakkabısız çocuklar dolaşıyor. Ben buna karşıyım. Özel sektör tabi ki gelişmelidir, ama medenice gelişmeli. Şu an bunu yapacak adam yetiştirmemiz lazım. O zamana kadar (özel sektöre verilenler arasında) etkili olmayanları daha sonra tekrar özel sektöre vermek amacıyla geri almalıyız. Bu ağır bir tedbirdir, ama kaçınılmazdır. Hala çalışır durumda olmayanları halka geri döndürmeliyiz.

-Adıgey Başkanı olduktan sonra bir çok problemle karşı karşıya kaldınız. Size göre hangisi en zoruydu?

En zor olanı ülkenin hayrını isteyen adamı bulmaktır. Onlar var ama şu an çok az. Gençliğe dayanmak...Ekonomi Bakanı, Gayri Menkuller Dairesi ve daha 2 ya da 3 isim daha sayabilirim. Federal kuruluşlardaki bu denli suç işleme seviyesinde çalışmak çok zor.
Onlar benim yanımda düzeni sağlamalı ve kanunları savunmalıydılar. Ama ne yaptıkları belli değil. Zor, çok zor, özellikle bu mesele... Tabi ki tedbirleri alacağız.

- Maykop şehrinin suları çok sık kesiliyor. Bu konuda ne tür tedbirler düşünüyorsunuz?

Bize çok kütü bir miras bırakıldı. Herşey harap olmuş durumda. 65 kilometrelik su hattından Maykop ile beraber 20 yerleşim merkezi su alıyor. Bu hattın yeniden değiştirilmesi gerekiyor. Maykop'un su aldığı baraj yakınlarındaki ağaçlar kesildi. Bundan bazı 'şahıslar' sorumludur. Bu nedenle burada ağaç kesme yasağı getirdim.
Ormanın ağaçlarının kesilmesi nedeniyle çevrenin dengesi bozuldu. Şimdi en azından geri kalanlar korunmalıdır. Bu insanlar önüne gelen ağacı kesiyor. Su hattı meselesini Moskova'da Putin ile de görüştüm ve su hattının tamamını tamir etmek için para ayrıldı. Bu paranın amaç doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığının özel olarak denetimi yapılacak.

- Adıge aydınları toplumsal yaşamda yeterli derecede rol alıyorlar mı sizce?

Aydınlarımızın neden eski rejimi desteklediklerini anlayamıyordum. Hala da anlamıyorum. Bu konuda çok endişeliyim. Her bir toplumun geleceği aydınlardır. Sanırım aydınların etkisiz kalmalarının nedeni sömürülmekten korkmalarıdır.
Tabi bu konuda çok iddia sahibi değilim, bu onların demokratik seçimi. Ancak aydınlar olmaksızın bir toplumun gelişmesi mümkün değil. Bu problemle yakından ilgilenmemiz gerekiyor.
Eğer bilim alanında gelişirsek, genç neslimizi yetiştirirsek, halkımızın geleceği bunlar olacaktır. Büyük insanlar büyük işler için yaratıldı, biz de onlar için çalışmalıyız.

-Adıge diasporası ile ilişkileriniz nasıl? Bu konuda Adıgey hükümetinden ne hangi inisiyatifleri bekleyebiliriz?

Adıge diasporasıyla ilişkilere değer veriyorum. Çünkü soyadım Şövmen, 'bin erkek' olarak tercüme ediliyor. Tüm Adıgeler kardeşimdir. Tüm normal adamlar kardeşimdir. O yüzden herkese yardım ediyorum. Adıge diasporası çok büyük, zannedersem sayı olarak Rus diasporasından sonra ikinci geliyor. Onlar 4 milyondan fazla. 19. yüzyılda 900 binden fazla idik. Kafkasya'da en büyük halktık. Fakat birçoğu doğduğu topraklardan ayrıldı. Ama o artık tarihtir. Affetmek ve unutmak lazım. Ve geleceğe bakan nesli yetiştirmek gerekiyor. Dışarıdaki diaspora ile ise bağlantılarımızı mutlaka muhafıza edeceğiz. Ataların topraklarına dönmek isteyen biri varsa biz sevinçle yardım edeceğiz. Bu konuda Rusya Federasyon hükümeti de bizi destekliyor.

- Abhaz problemine nasıl bakıyorsunuz?

Abhaz ihtilafı ancak barış yoluyla çözülür ve bu yolla da çözülmelidir. Ve Rusya Başkanı'nın bu konudaki görüşü de bu yöndedir.

Görüşmeler 10-20 sene sürse de 1 günlük savaştan daha iyidir. Ben bu konuda Gürcistan'ı suçluyorum. Abhazya, Rusya içerisine gönüllü olarak dahil oldu, daha sonra SSCB zamanında onu Gürcistan'la birleştirdiler. SSCB dağıldıktan sonra kendi gelişme yolunu seçti. Tabi ki, Abhazya Rusya'ya yakınlaşmaya çalışıyor. Ve doğru yapıyor. Halkın tutumu böyledir. Demek ki bir uzlaşma aranması gerekiyor. Tabi ki Tiflis'te aşırıya kaçan insanlar durumu gerginleştiriyor, bu o ülkenin insanlarını korkutuyorlar. Bu normal değil, medenice değil. Ben bu meselenin barışçıl olara çözülmesi ve Abhazya'nın kendi seçimini yapma olanağına sahip olması taraftarıyım.

-Şehrimize yardım projesi kabul edilmişti. Fakat hiçbir şey değişmedi. Her hangi bir yardım sözkonusu mu?

-Evet, tabi. Rusya başkanıyla olan görüşmemde bu meseleyi halettik. Şehir yakın zamanda hissedilir bir şekilde finans yardımı alacak. Sözgelimi benim şahsi kaynaklarımdan 14 milyon ruble ayırmış bulunuyorum. Evleri tamir edeceğiz, hastaneler, okullar, yeni su hattı yapacağız, kısacası hepsi olacak. Bir de kredi ile inşaat yapımını geliştireceğiz. Aksi halde gençlerin barındırılmasına yardımcı olmamız zor olacak.
Ajans Kafkas