Bir dönüşçünün kavgası

Türkiye'den Kafkasya'ya dönen Bolat Hacı Bayram, büyük sürgünden bir buçuk asır sonra kavuştuğu ata vatanında dedelerinin yaşadığı dramı bireysel olarak yaşamamak için mücadele ediyor.

Nart Astemir
Ajans Kafkas Maykop Muhabiri

Bolat Hacı Bayram

Bolat Hacı Bayram. 1996'da Türkiye'den tarihi anavatanına dönüş yapanlardan biri.
Ataları, Rus-Kafkas savaş sırasında Kabardey'den Osmanlı topraklarına göçerek yerleşmiş.
Bolat Hacı Bayram'ın geri dönüşü yerel yönetimin geri dönüşü teşvik ettiği bir dönemde gerçekleşmiş.
O zamanlar Kabardey Balkar'a yüzlerce insan diasporadan dönüş yaptı ama birçoğu kanunsuz şartlar altında ve bazı farklı nedenlerle barınma imkanı bulamadı.
Bugün bu cumhuriyette o zaman dönenlerden çok azı kaldı.
Bolat Hacı Bayram geri dönüşünün ikinci yılında Rusya Federasyonu'nda oturma izni alarak Uluslararası Türk Akademisi Kabardey-Balkar Şubesi'nde uluslararası ilişkilerden sorumlu olarak çalışmaya başladı.
Şubat 2000'de Hacı Bayram, ikamet tezkeresini kaybetti. OVİR (Vize ve Pasaport İşleri Dairesi)'e kayıp bildiriminde bulunarak yenisinin verilmesini istedi. Fakat OVİR çalışanları meselenin çözümünü uzatmakla kalmadılar sözlü olarak kendisi hakkında sınır dışı edilme kararının alındığını bildirdiler.
Kaybolan belgenin yerine yenisinin alınması için büyük uğraşlar verildi. Kabardey-Balkar'ın sivil örgütleri ve Dünya Çerkes Birliği'nden yardım istendi. Hatta mesele Kabardey Balkar Devlet Başkanı Valeri Kokov'a kadar gitti. Kaybolan belge ancak mahkeme kararı ile yeniden düzenlenebildi.
Fakat geri dönenlerden Hacı Bayram'ın problemi bununla bitmedi.

Keyfi ceza

11 Aralık 2002'de Bolat Hacı Bayram arkadaşının evine ziyarete gittiği sırada Rus istihbarat servisi FSB ve polislerin baskınına uğradı. Karakola götürüldü ve bulunduğu yerde yani misafirliğe gittiği evde kaydı olmadığı gerekçesiyle 500 ruble para cezasına çarptırıldı.
Bolat Hacı Bayram cezanın haksız olduğunu beyan ederek mahkemeye başvurdu. Mahkeme Hacı Bayrak'a hak verdi. Karar, Bolat Hacı Bayram'ın idari cezayı gerektirecek bir faaliyette bulunmadığı gerekçesiyle iptal edildi.

Başkent Nalçik'teki İçişleri Bakanlığı çalışanları, bu sefer karar aleyhine Yüksek Mahkeme'ye temyiz başvurusunda bulundu. Yüksek Mahkeme de yerel mahkemenin verdiği kararı iptal etti. Ve Hacı Bayram hakkında yeniden bir soruşturma başlatıldı.
Davayı yeniden görüşen yerel mahkeme, polislerin kestiği cezayı haklı buldu.

Bu sefer de Bolat Hacı Bayram, Yüksek Mahkeme'ye temyize gitti ancak yerel mahkemenin verdiği karar bozulmadı.
Uluslararası Avukatlar Birliği Kabardey-Balkar Şubesi Başkanı İshak Kuçukov'a göre, bu davada BM İnsan Hakları Sözleşmesi çok açık bir şekilde ihlal edildi.

Tüm bu ihlaller ayrıntılarıyla birlikte Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yapılan şikayet başvurusunda yer aldı.
Bolat Hacı Bayram ise bu olayı, 'Geri dönenlerden memnun olmayan yerli bürokrasinin bu insanları ata vatanından dışlama teşebbüsü" olarak değerlendiriyor.

Hacı Bayram, Dünya Çerkes Birliği Başkanı Zawurbi Nekhuşev'a başvurdu ama beklediği yardımı görmedi.

İkinci sürgün kapıda

Hacı Bayram'a verilen ikamet izninin süresi 4 Ağustos 2003'te sona eriyor. Ve büyük bir ihtimalle bu süre uzatılmayacak. Bu şekilde Hacı Bayram da, atalarının sürüldüğü topraklara yıllar sonra döndükten sonra ikinci bir sürgünü yaşamış olacak. Hacı Bayram'ın dedelerini Ruslar, vatanından söküp atmıştı bugün ise bu sürgün onun soydaşları eliyle yapılmış olacak. Ancak Hacı Bayram, sonuna kadar mücadelesini sürdüreceğini ve yıllardır hayaliyle yaşadığı anavatanına kavuştuktan sonra kimsenin kendisini bu topraklardan söküp atmasına izin vermeyeceğini söylüyor.
Ajans Kafkas