YALTA BİLDİRİSİ

15-16 Mart 2001- Gürcistan ve Abhazya taraflarının BM gözetiminde, Cenevre barış süreci çerçevesinde güven artırımı için üçüncü görüşmesi 15-16 mart 2001 tarihinde Yalta'da, BM Genel Sekreteri Özel Temsilcisi Diter Boden'in başkanlığında gerçekleşti.

Görüşme sırasında, barışçıl çözüm sürecinin devamı ve anlaşmazlık bölgesinde ortamın gerginleşmesini önlemek için uygun koşulları sağlamak arzusuyla taraflar, anlaşmazlığın tam olarak çözüme ulaşması amacıyla her türlü tartışmalı sorunun çözümünde birbirlerine karşı güç kullanmayacaklarına dair üstlendikleri yükümlülükleri tekrar onayladılar. Karşılıklı anlayışın ve mutabakatın sağlanmasının önemini belirttiler ve sığınmacıların ilk aşamada eski sınırları içindeki Gal rayonuna, devamlı ikamet yerlerine gönüllü ve güvenli dönüşü için koşulların yaratılması konusunda çabalarını aktifleştirme kararlılıklarını vurguladılar.

Taraflar, Mayıs 1998'de silahlı eylemlerin yeniden başlamasının engellenemediğini, bunun her şeyden önce barışı korumak için güvenilir garantilerin olmamasının sonucu olduğunu belirttiler. Bu olaylar sırasında silahlı eylemlerin önlenmesi için, BDT Barış Gücü ve BM gözlemcileri de dahil olmak üzere bütün mekanizmaların tam olarak faaliyete geçirilmesi başarılamadı. Bununla birlikte taraflar BDT Barış Gücü'nün ve BM Gözlemci Grubu'nun anlaşmazlık bölgesindeki istikrar sağlayıcı rolünü teslim ediyorlar.

Bundan yola çıkarak, sağlam bir barışı yerleştirme gayretiyle taraflar silahlı çatışmaların yinelenmemesi, sığınmacıların ve yer değiştiren kişilerin ilk aşamada eski sınırları içindeki Gal rayonuna düzenli ve güvenli dönüşü için garantör olmaya onay vermesi ve tarafların katılımıyla bu garantilerin hayata geçirilmesi mekanizmasının hazırlanması isteğiyle başvurması için BM genel sekreteri özel temsilcisine çağrıda bulundu.

Silahlı çatışmaların yeniden başlaması veya tehdidi halinde BDT Barış Gücü, 26 Mayıs 1995 anlaşmasına göre, çatışan tarafların silahlı güçlerini, 14 Mayıs 1994 tarihli Moskova Antlaşması ile belirlenen ayrılma hattında ayırmak için derhal tedbir alacaktır. Taraflar ateşkes antlaşmalarına uyacaklarına dair yükümlülüklerini tasdik ederler. Taraflar keza BDT Barış Gücü'nün ve BM Gözlemci Grubu'nun personelinin ve anlaşmazlık bölgesinde konuşlandırılmış diğer uluslararası personelin yaşamını ve güvenliğini tehlikeye atacak eylemlere meydan verilmemesi konusundaki yükümlülüklerini tasdik ederler.

Taraflar, güven artırımı tedbirlerinin, barış sürecinin anlaşmazlığın tam çözümüne yaklaşılmasını sağlayacak önemli bir adımı olduğunu vurguladılar. Bundan yola çıkarak taraflar, "Gürcistan ve Abhazya tarafları arasında barışın sağlamlaştırılması için eylem programı"nın kabul edilmesi konusunda mutabakata vardılar.

Taraflar, BM Genel Sekreteri özel temsilcisinin bu görüşmenin sonuçlarını BM Genel Sekreteri'ne bildireceğine, onun da daha sonra BM Güvenlik Konseyi'ni bilgilendireceğine dikkat çektiler.

Taraflar ve görüşmenin bütün katılımcıları Ukrayna Devlet Başkanı'na Yalta'daki görüşmeye yaptığı daveti için, gösterdiği konukseverlik için ve önemli ve esaslı sonuçlar alınmasını sağlayan yapıcı atmosferin oluşumundaki aktif rolü için derin minnettarlıklarını ifade ettiler.

Çeviri: Murat Papşu