Çeçenistan Devlet Başkanı Aslan Mashadov, Rusya'nın asla zafere ulaşamayacağını söylüyor

Rusya rezil olmamak için masaya oturmalı

"Ruslar, askeri güçle Çeçen sorununu çözeceklerine inandılar ve çıkmaz sokağa girdiler. Onlar için zafer yoktur ve olmayacaktır. O yüzden Rusya'nın siyaset elitini masaya oturmaya ve barış görüşmelerini başlatmaya çağırıyoruz. Rusya, Kafkasya'daki çıkarlarını ancak Çeçenistan'la anlaşıp koruyabilir."

Çeçenistan Devlet Başkanı Aslan Mashadov, Rus Kommersant gazetesinde 22.9.2000 tarihinde yayınlanan röportajda Rusya'nın Çeçenistan'ı işgali ve barışın tekrar tesis edilmesinin asgari koşullarına ilişkin ilginç açıklamalarda bulundu. İşte Mashadov'un Dimitriy Jdakaev'in sorularına verdiği cevaplar:

Söylentilere bakılırsa Çeçenler yakında büyük bir operasyon yapacaklar. Bu bir blöf mü? Ayrıca Rus komutanlar, sizin büyük operasyon düzenleyecek imkan ve güce sahip olmadığınızı söylüyorlar.

Mademki biz söyledikleri gibi zayıf isek niye o kadar endişeleniyorlar. Niye askerleri Caharkale ve Gudermes'e çekiyorlar.

Hangi şartlarda Rus tarafıyla görüşmeleri kabul ederdiniz?

Bence görüşmeler ön hazırlık yapmadan başlatılmalıdır ve ne kadar erken başlarsak o kadar iyi bir sonuca varma şansımız yüksektir. Ben buna hazırım, ama Rusya bana silah bırakma teklifinde bulunarak ayağını yaş tahtaya basıyor. Geçmişte aynı durum yaşandı, sonucunu da gördük, nedense aynı hatayı tekrarlıyorlar. Şimdi ne yapmamız gerek? Askeri cepheden nasıl geri çekeceğiz, savaşı nasıl durduracağız? Savaşın sürmesi, daha çok can kaybı demektir. Ruslar hiçbir zaman galip gelemez. Rusya'nın askeri gücü oldukça büyüktür ve aslında onun görevi süper güçlerle uğraşmaktır. Rus askerinin aynı sefil duruma düşmemesi için bir şeyler yapması gerekir. Çözüm de askerlerini Çeçenistan'dan çekmesidir. Çünkü başka çözüm yolu yok. Ruslar, askeri güçle Çeçen sorununu çözeceklerine inandılar ve çıkmaz sokağa girdiler. Onlar için zafer yoktur ve olmayacaktır. O yüzden Rusya'nın siyaset elitini masaya oturmaya ve barış görüşmelerini başlatmaya çağırıyoruz. Rusya, Kafkasya'daki çıkarlarını ancak Çeçenistan'la anlaşıp koruyabilir. Ama meşhur Rus komutanı Troşev görüşmelerin Ahmet Kadirov'la yapılması gerektiğini savunuyor. Buyurun, görüşmeleri Kadirov'la yapın. Kadirov zaten senin adamın, senin tarafında. Bizim için o vatan hainidir. Onunla görüşmeniz hiçbir şeyi değiştiremez. Savaşlar ancak savaşan iki tarafın aralarındaki görüşmelerde sona erebilir.

Şu an sizden Rusya tarafıyla görüşme yapan kimse var mı?

Hayır, şimdilik hiçbir kontağımız yok. Görüşmeler vardı. Görüşmelerde beni Hoca Ahmed Yarihanov temsil ediyordu. Ama Ruslar onu yakaladılar, daha doğrusu rehin aldılar. Ayrıca bizim herhangi bir şekilde dile getirilmiş barış isteğimiz Ruslarca zayıflık olarak algılanıyor. Biz zayıf görünmek istemiyoruz. Çünkü gerekirse bu savaşı bir gün, bir ay, bir yıl, hatta 10 yıl kadar devam ettirme gücümüz vardır.

Çeçenlere silah ve maddi desteği kim sağlıyor?

İddia edildiği gibi Afganistan'da, Yemen'de ya da başka yerlerde herhangi bir şekilde üslerimiz yok. Aramızda söylenildiği gibi paralı asker hiç yok. İlk savaştan beri Çeçenistan'da kalan yaklaşık 60 Arap var. Bize yardım edenler de bizim gibi sıradan insanlar yani Müslümanlardır. Bu yardım çok az, ama bize yetiyor.

Kadirov'la görüşmeniz mümkün mü?

Hayır. Çeçenler hainleri sevmezler. 100 yıl geçse de, onun soyuna Kadirov'un hain olduğunu hatırlatacaklardır. Elle tokalaşmak değil, bakışlarla bile onunla görüşmek istemiyorum.

Moskova ve sizin aranızda kim arabuluculuk yapabilir?

Arabulucuya ne gerek var. Savaşan iki taraf belli: Çeçen İçkeriya Cumhuriyeti ve Rusya. Geçen savaşta arabuluculuk yapılmıştı. Bugayev, Kulikov ile benim aramda aracıydı. Ama bir sonuç vermedi. Bugayev barış görüşmelerinde masanın karşısında yani Rusya delegasyonu ile birlikte olmak zorunda kaldı.

Sizce Rus siyasetçilerden ikinci Lebed kim olabilirdi?

Rusya yönetiminden aklı başında olan, sağlam karar alabilen herhangi biri olabilir.

Eğer görüşmeler olursa Çeçenistan'ın statüsü konusunda bir uzlaşma olabilir mi?

Niye soruyu statüye getirerek ortamı gerginleştiriyorsunuz? 1997 Ağustosunda Boris Yeltsin'e dedimki, "Biz barış anlaşmasını imzaladık, şimdi karşılıklı ilişkiler hakkında anlaşalım." Ortak ekonomik alan ve ortak savunma, karşılıklı diplomatik ilişkiler teklif ederek uzlaşma kapısını araladım. Bunların hepsi Rusya için birer avantajdı. Bizim isteğimiz ancak uluslararası düzeyde Çeçenlerin milli güvenliğinin garantisiydi. Yani bizim vazgeçemeyeceğimiz tek statü budur.

Elinizde ne kadar asker var? Basayev ve Hattab size bağlı olarak çalışıyorlar mı?

Aktif olarak, yani elinde silahla savaşan 15 bin asker var. Şamil, Hattab dahil olmak üzere onların hepsi benim emrim altındalar. Savaş süresince eski anlaşmazlıklar unutuldu.

Birçok kişi savaşı Basayev ve Hattab'ın Dağıstan'a girerek tahrik ettiğini düşünüyor. Siz buna katılıyor musunuz?

Bu savaş, Rusya'daki başkanlık seçimlerden 6 ay önceden planlanmış durumdaydı. Dağıstan olayları olmasaydı, başka bir sebep bulurlardı. Basayev ve Hattab kendilerinin büyük bir oyuna çekilmesine izin verdiler. Beni "Niye Dağıstan'a girenlere engellemedin" diye suçluyorlardı. Basayev dahil olmak üzere bazı komutanları kontrol etmekte zorluk çekiyordum. Akıllı davranmaları için bayağı çabaladım, ama silahlı çatışmaya girmedim, iç savaşa yol açmasın diye. Zaten birileri bizden bunu istiyorlardı.

Çeçenistan'da yeni seçimler olursa katılacak mısınız?

Bunu konuşmak biraz erken.

Görüş ve önerileriniz için: Fehim Taştekin (Ajans Kafkas Editörü)