'Silahı bırakırsak kökümüzü kazırlar'

Ajans Kafkas'ın Çeçenistan'da devam eden savaş ve bu ülkenin geleceği ile ilgili sorularını cevaplandıran Çeçenistan Kültür Bakanı Ahmet Zakaev'in en çok dikkat çektiği konu, Rus işgalinin sadece Çeçenistan'la sınırlı kalmayacağı. Bu işgalin çok özel bir anlamı olduğunu belirten Zakayev, Rusya'ya yeniden emperyal bir vizyon kazandırmak isteyen güçler bu savaşı tezgahladı. Ona göre bu savaş başta Kafkas ülkeleri olmak üzere Rusya'nın etkinlik kazanmak istediği bütün eski Sovyet coğrafyasını birinci dereceden ilgilendiriyor.

Çeçenistan'da savaşın geldiği noktayı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Çeçenistan hakkında çok sayıda farklı iddialar ileri sürüldü ve değişik yorumlar yapılmaya çalışıldı. Ama şunu belirtmek istiyorum: Çeçenistan'da işgalcilere karşı mücadele sürüyor ve bu mücadele şu noktada bitecek diyebilmek de mümkün değil. Mücadelenin daha da artacağını düşünüyorum.

Bu savaşı ne kadar daha sürdürebilirsiniz?

Savaşı yürütmek bakımından Çeçenler bugün çok avantajlıdır. Ancak Rusların sivillere çektirdikleri azap, yaptıkları zulüm mücahitleri sıkıntıya sokuyor. Ruslar sivillere yönelik operasyonlar yapmasaydı, hapishaneden çıkartıp asker diye Çeçenistan'a getirilen mahkumları yok etmek daha kolay olacaktı. Ama Ruslar mücahitlere karşı olan aczlerini sivillerden çıkartıyorlar. Dolayısıyla yeni siyasi cephe açılıyor.

YARINLARIMIZI DÜŞÜNÜYORUZ

Çeçen-Rus savaşının dünya kamuyu önündeki algılanış tarzını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Çeçenistan'daki duruma sessiz kalmanın kimsenin hakkı olduğunu düşünmüyorum. Gerek kişiler ve halklar, gerek devlet ve hükümetler ya da uluslararası kuruluşlar bu duruma sessiz kalamaz.

Bu çok şiddetli bir savaştır. Sivil halka reva görülen zulüm ve soykırım dünya kamuoyuna doğru bir şekilde yansıtılmıyor. Gerek Çeçenistan hükümeti gerekse cumhurbaşkanımız bu soruna karşı çok duyarlı. Çünkü halkımızın geleceği ona bağlı, şimdi konuştuğumuz konu halkımızın yarınlarıdır.

SİLAHI BIRAKIRSAK KÖKÜMÜZÜ KAZIRLAR

Söz konusu olan savaşın kazanılması ya da kaybedilmesi değil, Çeçen halkının tarihten silinip silinmeyeceği meselesidir. Bugünkü durum bize gösteriyor ki, biz silahlarımızı bırakıp savaşı durdurursak, Rus askerleri burada kalacak ve halkımızın geleceği yok olacak. Evet, ne dinimizin, ne de adetlerimizin geleceği olacak, hepsini ortadan kaldıracaklar. Diğer küçük halklara örnek olması ve onları korkutması açısından Ruslar, Çeçenleri tarihten silecek. Bir zamanlar dünyaya hakim olan Rusya bugün binbir parçaya bölünmenin eşiğindedir. Onu eski pozisyonuna döndürmek isteyen güçler, bu savaşı başlattı. Bu savaş dünya için bir tehdittir. Çeçenistan'daki savaş 'antiterör operasyonu' değil, ya da Mashadov, Basayev Zakayev'e karşı da değil, onların terörist ilan ettiği 18 kişiye karşı da değil, Rusya isteseydi bir iki milyon dolarla bu 18 kişiyi hiç zorlanmadan yok edebilirdi, onu yapmak için gereken insanları da bulurdu. Ekonomik durumu iyi olmayan Rusya, niye büyük paralar akıtarak Çeçenistan'da savaşı sürdürüyor? Hayır, Rusya dünyaya ve Rusya Federasyonu'nda yaşayan diğer küçük halklara, baş kaldırıldığında ne olacağını göstermek istiyor. Rusya, bağımsızlık istemenin karşılığının ölüm olacağını kanıtlamak için bu savaş sürdürüyor. 21'inci yüzyılda dünyadaki tüm gelişimlere rağmen Rusya şehirleri yok ederek, köyleri yakarak, yüzlerce insana toplama kamplarında işkence uygulayarak, söyledikleri ile gerçek amaçları arasındaki farkın ne kadar büyük olduğunu ortaya koşmuş oluyor.

SAVAŞ ÇEÇENİSTAN'LA SINIRLI DEĞİL

Diğer Kafkas halklarının Çeçenistan'a olan ilgisi sizi tatmin ediyor mu?

Bu savaşın sadece Çeçenistan'la sınırlı olduğunu düşünüyorlarsa yanılıyorlar. Bu ateş onlara da ulaşacak. Bugün bir milyon olan askerlerini, 200 binlik 300 binlik gruplar halinde Çeçenistan'da eğitiyorlar. Onları silaha, kana, şiddete, acımasızlığa alıştırıyorlar. Bu askerleri ne Çeçenistan'a ne de 18 kişiye karşı hazırlıyorlar, dünyada ve Kafkasya'da kaybettikleri hakimiyetlerini yeniden kazanmayı planlıyorlar. Çeçenistan'daki savaşı onun için başlattılar.

RUSYA BU SAVAŞA ÜÇ YIL BOYUNCA HAZIRLANDI

Çeçenistan'ın geleceği konusunda öngörüleriniz neler?

Hiç şüphesiz zafer Çeçenistan halkınındır. Savaşa bu kadar dayanabileceğimizi düşünmüyorduk, çünkü Rusya 3 yıl boyunca kurmay ve erleriyle tüm askerini Çeçenistan'daki savaşa hazırladı. Soğuk savaşın eseri olan bütün silahları Çeçenistan üzerinde kullandı.
Çeçen halkı hiç bir devlet ya da milletten destek almadan bu vahşiliğe karşı direniyor. Bu zulüm daha da yayılacak mı yoksa bütün dünya harekete geçerek buna bir son verecek mi? Dediğim gibi Çeçenistan sorunu Çeçenlerle sınırlı değildir, özgür yaşamak isteyen halklar ve devletler de bu sorunun muhataplarıdır. Bir gün ilgilenmek zorunda kalacaklar.
Uluslararası kamuoyunun çifte standartları var. Söyledikleri ile yaptıkları birbirini tutmuyor.
Mesela Avrupa Parlamentosu bir karar alıyor, onu uygulamakla görevli olan organlar karşıt bir karar alıyor. Bu şunu gösteriyor, Avrupa şimdi düşünüyor; 'zulme hayır mı diyelim, ya da geçmesini bekleyip geleceğimizi garanti altına mı alalım'. Ama bekleyip geleceklerini sağlama alamazlar. Bu meseleyi bazı uluslararası teşkilatlar yeni yeni anlamış gözüküyorlar. Özellikle şunu belirtmek istiyorum, şu anda Amerika'da iktidara gelenler yani Bush yönetimi, Rusya'yı ve onların zulüm politikasını çok iyi biliyor. Bazı Avrupa ülkeleri de Amerika'nın tutumunu gözetliyorlar. Bir politika değişikliği olacağını umuyorum.

NÜFUS 1,5 MİLYONDAN 200 BİNE DÜŞTÜ

Çeçenistan'ın şu anki nüfus dengesi ve kayıpları konusunda neler söyleyebilirsiniz?

Çeçenistan Cumhuriyeti kurulduktan sonra, yani Cahar Dudayev başkan seçilip Çeçenistan'ın bağımsızlığını ilan ettiği zaman Çeçenistan'ın nüfusu 1,5 milyondu. Bu on yıl içerisinde Çeçenistan'da ancak 200 bin kişi kaldı. Buna karşı Çeçenistan'da 250-300 bin Rus askeri bulunmaktadır. Sadece İnguşetya sınırında 200 bin asker bulunuyor. Ruslar da bu rakamı kendiler de kabul etti. Geçen savaş Ruslar bizden 120 bin kişiyi öldürdü, bu savaşta ise son bilgilere göre 45 bin sivil katledildi.
28.12.2000

Ajans Kafkas Editörü: Fehim Taştekin