|
|
|
AJANS
KAFKAS YERİNDE ARAŞTIRDI
|
 Mefehable
bir dizi Rus köyünün ortasında 1990'lı yıllarda doğmuş bir
Çerkes köyü. Geri dönüşün en anlamlı sembolüydü. Kosovalı
Çerkesler için yapılan bu köy, inşa edilmeye başlandığı günlerden
itibaren çile dolu bir öykü armağan etti. Geri dönenler için
hem umut hem de kahır oldu. Ajans Kafkas muhabiri Nart Astemir,
Mefehable'ye gidip sorunları yerinde gördü. Yeni köyün garipleri,
tüm dertlerini bir bir Ajans Kafkas'a sıraladı… |
|
|
Adıgey
Cumhuriyeti
Kafkasya'da
İngur Irmağı ile Don Nehri'ne kadar Karadeniz ile Azak Denizi kıyıları,
buralardan doğuya doğru Don, Kuma, Terek Irmağı'nın uzantısı boyunca Kafkas
sıradağlarının kuzeyinde bulunan alana Adıgey adı verilir.
Yüzölçümü 7.800'km'dir. Toplam nüfusu 450.000'dir. Adıgey, Rusya Federasyonu'nun
bir üyesidir. Seçilmiş cumhurbaşkanı ve parlamentosu vardır. Başşehri
Maykop'dur. Kuban ve Laba nehirleri arasında uzanan Adıgey topraklarında,
eşsiz bir bitki örtüsü vardır. Mevcut iklim, manzara ve tabiat, turizm
ve sağlık merkezleri için mükemmel bir alt yapı hazırlamıştır. Turizm
merkezleri, yazın 2000 kışın 600 kişiye hizmet vermektedir. Adıgey'i yılda
20.000 turist ziyaret etmektedir. Adıgey halkına Adıge veya yabancıların
deyimiyle Çerkes denilmektedir. Resmi dil Çerkescedir
Bağımsızlık
koşusu
1918
yılında kurulan Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nin üyesi olan Adıgeler
bu cumhuriyetin çok kısa ömürlü olması yüzünden siyasi birliklerini
yitirdiler. 27 Temmuz 1922'de ise Kuzey Kafkasya'da kurulan özerk
oluşumların biri olarak Adıge-Çerkes Özerk Bölgesi adıyla Sovyetler
Birliği'nin içinde yer aldılar. Adı 1928'de Adıge Özerk Bölgesi
oldu. Üst kademe yönetim merkezi Rusya Cumhuriyeti'nin 
Krasnodar
vilayetidir. Bu vilayetin sınırları içinde, özerk bölge statüsünde
varlığını sürdürmekteydi. Ancak, M.Gorbaçov'un başkanlığı altındaki
glasnost politikasının doğuşuyla beraber, Adıge-Han Hareketi oluşmuştur.
Ulusal bir Yasama Konseyi oluşumunu tâlep eden bir grup, özerk
bölgede milliyetçilik ve bağımsızlık hareketini başlattı. 28.06.1991'de
Adıge resmen "egemenliğini" ilan etti. l992 Martında Federasyon
Anlaşması'nın imzalanmasıyla bir cumhuriyet olarak tanındı. 10
Mart 1995'te anayasa kabul edildi. Reformistlerin ve federal hükümetin
şüpheleri çok yaygınsa da komünistler en popüler parti olarak
kaldı. Bu parti Rus Devlet Duma'sı seçimlerinde cumhuriyet sınırları
dahilinde verilen oyların % 41'ini almıştı.
Not: Bu yazıda yer alan bilgiler, "Marmara Üniversitesi
Ortadoğu ve İslam Ülkeleri Ekonomik Araştırma Merkezi" tarafından
hazırlanan "Yeniden Yapılanma Sürecinde Türk Cumhuriyetleri ve
İslam Ülkelerinin Sosyo-ekonomik Yapıları ve Türkiye İle İlişkileri
adlı çalışma ve Adıge Cumhuriyeti'nin sitesi olan www.istnet.ru/~kma'dan
derlenmiştir.
