Rusya masaya neden yanaşmıyor?

Toplu mezarlar bir yana, Rus askerleri "anti-terör operasyonu" dahilinde evlere baskın düzenliyor, yerleşim merkezlerini bombalıyor, sebep gösterilmeden 100-200 sivil birden tutuklanıp götürülüyor, kızlara tecavüz ediliyor... Bunlardan kimsenin mi haberi yok? Daha yakın zamanda 200 kişi tutuklanarak götürüldü; 100 kadarının fidyesi ödendi, serbest bırakıldı. Diğer yüz kişiden onbeşinin cesedi bulundu. 85 kişinin akıbeti Allah'a mâlum. Bu mu anti-terör operasyonu?

Rus askerlerinin Çeçenistan'da evlere baskın yaparak genç kızlara tecavüz etmesini, suçsuz insanları tutuklayıp fidye almadan bırakmamasını, öldürdüğü sivillerin cesetlerini satılığa çıkarmasını, tutuklulardan haber alınamamasını, insanların iki metre derinlikteki çukurlara atılıp işkence görmesini ve daha bir çoklarını Dünya, Rusya'nın "iç meselesi" olarak gördüğünden, burada olanlara "saygı duyuyor". Tabii sırası geldikçe "yapmayınız, etmeyiniz" türünden demeçler vermeyi de ihmal etmiyor diplomasi. Yahut ortaklıklarda bir çeşit pazarlık konusu yapılabiliyor, Çeçenistan'daki soykırım.

Ama Rusya, rüşvet bâbında ufak tavizlerle töhmet altında kalmaktan kurtulabiliyor. Zaten işlediği cinayeti kimseye hesap vermeden sürdürme imkanı bulması bu sebepten.

Bölgeye haberci girmesi yasak. Sadece belli kriterlere uyan muhabirler gazetecilik vazifelerini "ifa edebiliyorlar". Bu da muhabirin, kendini savaşın ortasına salmasıyla olmuyor tabii. Rusya insana kıymet verir! Bu tehlikeli bölgeye girip canını tehlikeye atmasını göze alamadığı gazeteciyi, askeri bir üste ağırlayıp, haberleri bizzat Rus askerler aracılığıyla önüne koyuyor. Ve muhabir de aldığı haberi aynen mensubu olduğu basın kuruluşuna sunuyor.

Bütün bunlar, hiçbir şekilde Rusya'nın zora gelmemesini sağlayan şeyler. Kremlin, dişe dokunur bir baskı görmeyince de barış masasına oturmaya hiç niyeti olmayan bir tablo çiziyor. Çünkü Rus ordusunun askeri bol. Binlerce askerinin ölmesi, Kremlin için bir şey ifade etmez. Yeni binleri gönderirler Çeçenistan'a.

Mashadov, her demecinde Kremlin'i barış masasına çağırmasına rağmen, Rus yetkililerin bu davete hiç kulak asmaması bundan. Eylül'ün 1'inde, Hasavyurt anlaşmasının 5. yıldönümü dolayısıyla Rusya Devlet Başkan Yardımcısı Yastrcembskiy, bir açıklama yaparak Hasavyurt anlaşmasını, "yeni tarih"lerinin en kara sayfası olarak nitelendirdi ve ekledi: "İkinci Hasavyurt olmayacak!" Fakat Yastrcembskiy yanılıyor: Rusya "yeni tarihi"nin en kara sayfası Hasavyurt değil, Hasavyurt'tan önceki savaştı. Hasavyurt sadece bu lekeli sayfayı kapatan bir dönemeçti.

Mashadov, 31 Ağustos'ta Alman Dalgası Radyosu'na yaptığı konuşmada, İsviçre'de Çeçen ve Rus yetkililerinin biraraya gelerek görüşmelerde bulunduklarını açıklamıştı. Çeçen liderin verdiği bilgilere göre görüşmeye katılan ve isimlerini vermek istemeyen Rus yetkililer, parlamentonun alt kanadı Duma meclis üyeleriydi.

Rus tarafı derhal haberi yalanladı ve Çeçenistan Devlet Başkan Yardımcısı Osmanov'un, İsviçre Parlamentosu Milletvekili Ruth Gabye'nin şahsi davetine icabet ettiğini iddia etti. Ertesi gün ise İsviçre, Rusya'yı yalanladı ve görüşmeyi doğruladı. Yani toplantı haberi İsviçre tarafından da resmen doğrulanmış oldu.

Peki Rusya, bu haberi neden yalanlama ihtiyacı hissetti? Neden Kremlin'in en ufak bir görüşmeye tahammülü yok? Çünkü masada kaybedeceğini ve sonuna kadar haksız olduğunu biliyor. Çünkü yaptığının "anti-terör operasyonu" değil, tamamen soykırım olduğunu biliyor. Çünkü Çeçenistan meselesinin kendi iç sorunu olmadığını biliyor. Çünkü bağımsızlığını Hasavyurt Anlaşmasıyla tanıdığı bu ülkeyle barış masasına oturursa savaş boyunca yaptıklarının ortaya döküleceğini biliyor. Çünkü diğer cumhuriyetlerin de kaderlerinin Rusya'nın boyunduruğu altında yaşamak olmadığını anlayacaklarını biliyor. Çünkü soykırım girişiminin bütün yüzüyle ortaya serileceğini biliyor. İşte bu yüzden Rusya, sonuna kadar direnmek isteyecek. Tutunabildiği kadar tutunup, kendisi mahvolmadan, Çeçenistan'ı tamamen haritadan silmeyi ve burada soykırımını sonuna kadar götürmeyi planlıyor. İşte bu yüzden Rusya barış masasına oturmak istemiyor. Fakat tıpkı Hasavyurt Anlaşmasında olduğu gibi şartlar yine Kremlin'i masaya oturmaya zorlayacak ve Rusya "yeni tarihi"ndeki en karanlık ikinci sayfasını kapatmış olacak.