Ançok
Ahmet Anzavur
(1834-1921)
Büyük
Çerkes sürgününde (1864) Adiğey'den göç ederek Marmara yöresine
yerleşen Ançok adlı bir Adıge ailesindendir.
Osmanlı zaptiye örgütüne katılarak binbaşı rütbesine kadar yükseldi.
İstanbul, Kütahya, Konya gibi önemli şehirlerde jandarma tabur
komutanı olarak görev yaptıktan sonra emekliye ayrılarak Biga'ya
yerleşti.
Birinci Dünya Savaşın'da Çerkes İttihad veTeavun Cemiyeti'nin
önde gelen kişilerinden Met Yusuf İzzet (Paşa) ve öğretmen Üzeyir
Bey'lerin tavsiyesiyle Osmanlı Teşkilat-ı Mahsusası'na alınarak
Kafkas cephesinde görevlendirildi. Cesur, becerikli ve rütbesinin
üstünde görevler yapan tanınmış bir kişiydi. Gönen ve Manyas yöresindeki
Kafkas göçmen köylerinden topladığı gönüllülerle Marmara yöresinde
Kuvay-ı Milliye'ye karşı ilk karşı ihtilal hareketini başlattı.
Başarıları sayesinde aldığı güçle Ankara'ya yürümek için harekete
geçtiyse de Geyve Boğazı'ndaki çarpışmalarda başarı sağlayamadı.Atından
düşerek yaralandı ve tekrar İstanbul'a dönmek zorunda kaldı. Bir
süre sonra Biga tarafına gitti. 1921 yılı şubat ayı sonunda Eskişehir
İstiklal Mahkemesi'nce gıyabında idam cezasına çarptırıldı.
Bundan sonra pek etkinliği görülmeyen Ançok Ahmet Anzavur Bey,
15 Nisan 1921'de Karabiga dolaylarında bir Arnavut çetesinin pususuna
düşerek öldürüldü. Biga'nın Buzağılık köyünde gömülüdür.
*
Bu yazı Sefer E. Berzeg'in Çerkes Göçmenleri II adlı kitabından
derlenmiştir