Berzeg Sefer Bey
(1892-1920)
1877-78 Osmanlı-Rus savaşı sırasında Kafkasya'dan göç eden bir
Vubıh ailesine mensuptur.1892 yılında Düzce'de doğdu. Babası Mehmet
Talustan Bey, Balkan Savaşı'na Kafkas göçmenlerinden kurulu bir
gönüllü birliğinin başında katılmış ve Çatalca'da Bulgarlara karşı
savaşırken ölmüştü. Sefere genç yaşında bu savaşa gönüllü olarak
katıldı.
Birinci Dünya Savaşı'nda da askerliğini inzibat eri olarak yaptıktan
sonra Mondros Mütarekesi'nden sonra Düzce'ye dönü. Hürriyet ve
İtilaf Fırkası'na mensuptu. Buna karşın, üçüncü Damat Ferit Paşa
Hükümeti'nin Kuvay-ı Milliyecilerin girişimiyle iktidardan düşürülmesinden
sonra muhaliflerin Düzce ve Adapazarı yöresindeki Kafkas göçmenlerini
Kuvay-ı Milliye ve İstanbul Hükümeti aleyhine örgütleme girişimlerine
karşı çıktı. Ancak Damat Ferit Paşa'nın tekrar iktidara gelmesi
ile İstanbul hükümetince Şeyhülislam fetvaları ile kışkırtılan
Kafkas göçmenleri arasında Kuvay-ı Milliye'ye karşı silahlı eylemlerin
de başlaması üzerine, halktan gelen bu harekete katılma zorunluluğunu
duydu. Kişisel nüfusu ile Maan Koç Bey, Maan Ali Bey, Kesebiy
Abdülvahab Bey gibi yöredeki Kafkas göçmenlerinin ileri gelen
kişilerini bir araya getirerek Düzce'de geçici bir yöresel yönetim
kurdu ve düzeni sağlamaya çalıştı. İstanbul ile Ankara'daki Kuvay-ı
Milliyecilerin bazılarıyla ve Adapazarı'ndaki Karzeg Sait Bey
ve arkadaşları ile ilişki kurdu. Ankar hükümetince yöreye gönderilen
Rafet Bey (Bele), Pşevu Ethem Bey gibi Kuvay-ı Milliye Komutanları
ile de görüşerek kardeş kavgasını önlemeye çalıştı.
4000 Çerkes atlısı ile Kuvay-ı Milliye'ye katılacağını bildirdi
ve önerisi kabul edildi. Buna karşın yapılan antlaşmalara uygun
olarak ve hiçbir direnme ile karşılaşmaksızın Düzce'ye gelen Pşevu
Ethem Bey tarafından, arkadaşları ile birlikte 27 Mayıs 1920'de
asılarak idam edildi.
*
Bu yazı Sefer E. Berzeg'in Çerkes Göçmenleri II adlı kitabından
derlenmiştir