Cahar
Dudayev
Çeçenistan'ı
özgürlüğü kavuşturan Cahar Dudayev, 1944 yılının Şubat ayında
Çeçenistan'ın Yalho köyünde doğdu. Hayata gözlerini açar açmaz
Rus baskısı ile tanıştı. 23 Şubat 1944'te Sibirya'ya sürgün edilenlerin
arasına katıldığında daha annesinin kucağında 15 günlük bir bebekti.
Çocukluk yılları Sibirya bozkırlarında çok güç şartlar altında
geçti. Orta öğrenimini burada tamamladı. 1962 yılında Tambov Askeri
Pilot Yüksek Okulu'ndan, 1966 yılında da Uzak Mesafe Uçakları
Pilot ve Mühendis Yetiştirme Yüksek Okulu'ndan mezun oldu. 1974
yılında Gagarin Hava Harp Akademisi'ni de bitiren Dudayev, 1.
Sınıf pilot ve mühendis ünvanını kazandı. S.S.C.B. hükümeti tarafından
kendisine 12 madalya verildi. Tümgeneralliğe yükseldi.
Sovyet tarihinde Stratejik Hava Kuvvetleri'nde Tümen Komutanı
olmayı başaran ilk Müslüman olarak adından bahsettirdi.
Çeçenistan Devlet Başkanı olmadan önce Baltık Cumhuriyetlerinde
yaşanan bağımsızlık hareketlerini bastırmadığı için adı isyancı
generale çıktı. 1989'da Estonya'da Stratejik Hava Kuvvetleri Filoları
Komutanlığı'nda görev yaparken Baltık ülkelerinde başlayan bağımsızlık
hareketlerinin kuvvet kullanılarak bastırılması için Moskova'dan
emir aldı. Ancak bu emri "yurdunun bağımsızlığı için mücadele
eden bir halkın üstüne bomba atmam" diyerek yerine getirmedi.
Moskova bu itaatsizliği hazmedemedi ve Dudayev'e ceza olarak askeri
birliği ile birlikte Grozni'ye sürgüne gönderildi. 1990 yılının
Mayıs ayında görevinden istifa etti. Rusya bu "isyancı"
komutanın önderlik edeceği birçok olaya gebeydi.
Kasım 1990'da toplanan Çeçen Halkının Kurultayı'na davet edildi
ve sonradan "Çeçen Ulusal Kongresi" adını alan bu halk
meclisinin icra kurulu başkanlığına seçildi.
19-21 Ağustos 1991'de Gorbaçov'a karşı girişilen başarısız darbe
teşebbüsü sırasında darbecilerin karşısında yer aldı. Akabinde,
darbecilerle işbirliği yapan Çeçen-İnguş Cumhuriyeti Hükümeti'ni
düşürmek için başlatılan halk hareketinin başına geçti. Demokratik
güçler, aydınlar ve tüm Çeçen halkı kendisini destekledi. 27 Ekim
1991'de yapılan seçimlerde %85 oranında aldığı oyla Çeçenistan
Cumhurbaşkanlığı'na seçildi.
Rusya'nın 11 Aralık 1994 tarihinde Çeçenistan'a karşı başlattığı
işgal ve soykırım hareketine karşı Cahar Dudayev, "Son Çeçen
canını vermeden Ruslar ülkemize hakim olamaz" diyerek, halkına
"Cihad" emrini verdi.
Dudayev'in önderliğindeki Çeçen halkı, iki yıla yakın bir süre
devam eden şanlı bir istiklal mücadelesi verdi. Sonunda Mayıs
1996'da Çeçenistan Ruslardan temizlenerek, Kafkas tarihine yeni
bir altın sayfa eklendi.
Bu özgürlük lideri, 21 Nisan 1996'da bir suikast sonucu şehid
edildi.