

İmam Hamzat
Gazi
Muhammed'in ölümünden sonra onun yerine geçen İmam Hamzat, 1789
yılında Dağıstan'ın Gotsat köyünde doğdu. Annesi, Avar prensi
İskender'le evlenmişti.
Gürcüce, Arapça ve Farsçayı öğrendi. Gazi Muhammed'le Şeyh Cemaleddin
Kumuki'nin telkinleriyle mürit oldu. Gazi Molla'nın emrinde
çalıştı. 1831-1832 yıllarındaki Çar Kalesi savunmasında Ruslara
tutsak düştü. Gazi Kumuk Hanı Arslan Han'ın kefaletiyle serbest
bırakıldı. Arslan Han'ın telkinleriyle Avar hanlarına düşman
kesildi. 1832 yılında Gazi Muhammed'in ölümü üzerine imam seçildi.
Dağıstan'ın bu ikinci imamı, tam bir idealist ve son derece
sert icraatların sahibiydi.
43 yaşında imam olan Hamzat Beg'in ilk icraatı istiklalin önünde
bir çıban başı gibi duran Rus sempatizanı Avar Hanı Bahu Bike'nin
saltanatına son vererek, Gazi Muhammed'in ruhunu şadetmek oldu.
Avar Hanlığı merkezi Hunzah'ı ele geçiren İmam Hamzat, Bahu
Bike'yi, sonradan oğulları Prens Nutsal ve Umma'yı öldürttü.
Kardeşleri Prens Bulaç'ı da İmam Şamil öldürtecekti. Bahu Bike,
Avar Hanı Umma Han'ın karısıydı ve daha sonra idareyi ele geçirmişti.
Gimri'de aldığı yaraları iyileşmiş olan Şamil ise, İmam Hamzat'ın
yanıbaşında yeraldı.
Hamzat, isyanın fedaisi ve imamı, Şamil ise bu hürriyet davasının
ruhuydu.
Hiçbir tedbiri elden bırakmayan Şamil, İmam Hamzat'a Hotzat'ı
merkez yapmasını tavsiye etti, fakat bunu kabul ettiremedi.
İmam'a
suikast
1835
yılı Eylül'ün 19. Cuma günü İmam'a suikast girişimi haber verilerek,
gerekli tedbirler alınması istendi ama, "Ölüm meleği benim
canımı almak için yanıma geldiği vakit, onun elini durdurabilir
misiniz? Tanrının takdirine karşı durulmaz. Eğer bugün ölmem emir
ve takdir olunmuşsa, hiç çaresiz bugün öleceğim" diyerek
hiçbir öneriyi kabul etmedi. Fakat ısrarlar karşısında, "Madem
ki ısrar ediyorsunuz, o halde emir veriniz, camiye herkes burkasız
'yamçısız' olarak girip namazlarını öyle kılsınlar" dedi.
Bu emir hemen halka duyuruldu ve herkes yamçısız Cuma için camiye
gelmeye başladı. İmam, naip ve muhafızlardan 10 kişi ile camiye
gelmiş, o sırada burkayla gelip camiye bir grup oluşturan İmam,
"Camiye burkayla gelinmeyecek dendiği halde neden böyle geldiniz"
derken Hacı Murat'ın ağabeyi Osman, tabancasındaki bütün mermileri
İmam'ın üzerine boşalttı. Oradaki bir mürit de, Osman'ın başını
anında uçurdu. Böylece Hamzat'ın imamlığı iki yıl sürmüş oldu.
Şamil'in
intikamı
Bahu
Bike'nin çocuklarının süt kardeşi olan Hacı Murad ve Osman'ın
tertiplediği bu kanlı suikast hadisesinden çok geçmeden, bu sefer
de Rus taraftarı Hunzah halkı ayaklanarak, İmam taraftarlarına
karşı büyük bir katliam başlattı. Olaydan haberdar olan Şamil,
bütün kuvvetleriyle Hunzah'a yürüyerek, katliama katılanları ağır
bir şekilde cezalandırdı ve Hotzat avulundaki imamlık hazinesini
kurtardı.
Suikast olayında büyük rol oynayan Hacı Murad, Çar generallerinin
takdirlerini kazanarak Tiflis'te rütbe, nişan ve bol para ile
ödüllendirildi.
Yararlanılan
kaynak: Kafkasya'nın Kurtuluş Mücadelesi. Cafer Barlas. Kitabevi
1992. İst.