İmam Mansur

Kuzey Kafkasya'da ilk ulusal birliğin kurucusu olan İmam Mansur, İslâm dininin kurallarına göre yeni bir devlet düzeninin kurulması için mücadele verdi.
"Müridizm" ve "Gazavat" fikrinin mimarı Çeçen asıllı bu liderin asıl adı Uşurma'dır. 1748'de Sunc Irmağı'nın yanındaki Aldı köyünde, ailesinin ikinci çocuğu olarak doğdu. Küçük yaşlarda çobanlık yaptı ve daha sonra Dağıstan'daki bilginlerinden öğrenim gördü.
Yurduna dönüşünde camilerde imamlık yapmaya başladı. Çevresinde çok sevilen İmam Mansur, Katerina'nın, Deli Petro'nun vasiyetleri arasında yeralan "güneye doğru yayılma" planlarını tatbik edeceği bir dönemde ortaya çıktı. Kafkasya'yı yavaş yavaş sarmaya başlayan Rus tehlikesinin büyüdüğünü gören Mansur, cami cami dolaşarak vaazlar verdi.
Ünü ve etkisi kısa zamanda yayılan Mansur, 1783 yılında 61 yaşında olduğu halde yayınladığı bildirilerle Ruslara karşı cihat ilan etti. Konuşma gücü ve inandırıcılığıyla kısa zamanda tüm Kuzey Kafkasya'da büyük bir hareket başlattı.
Dağıstanlılarla birlikte dünya Müslümanlarını Ruslara karşı harekete geçmeye davet eden İmam Mansur, kendisine katılan 10 bin kişilik bir kuvvetle Rusları Terek nehrinin ötesine atmaya muvaffak oldu.
1786'de Küçük Kabarday Bölgesi'ni işgalden kurtardı. Bu arada Çerkesleri teşkilatlandırmak için büyük çaba sarfetti.
Rus kuvvetleri 1791 haziranında General Gudaviç komutasında 2 tümen, 54 süvari bölüğü, 2 Kazak alayı, 150 top, sayısız cephane ile Anapa'yı aldı. Ağır yaralı halde Ruslara tutsak düşen İmam, Schlüsselburg kalesi zindanına kapatıldı.
Sürekli zincire vurularak işkence altında tutulan Kafkas Gazavatı'nın bu büyük önderi, 13 Nisan 1794 günü idam edildi.
İmam Mansur'un 1783'de başlayan imamlığı 1791 yılına kadar 8 yıl sürdü.

Yararlanılan kaynak: Kafkasya'nın Kurtuluş Mücadelesi. Cafer Barlas. Kitabevi 1992. İst.