Karzeg Sait Bey
(1887-1920)
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Kafkasya'nın Şapsığ yöresinde
Anadolu'ya göç ederek Adapazarı'na yerleşen ve burada jandarma
komutanlığı yapmış bulunan Karzeg Kanbulat Bey'in oğludur. 1887
yılında Adapazarı'nda doğdu. Mondros Silah Bırakışması'nı izleyen
iktidar boşluğu devresinde karışıklık içine yuvarlanmakta olan
Adapazarı yöresine, kişisel nüfuzu ve ılımlı kişiliği ile bir
denge unsuru oldu.
Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni ve Kuvay-ı Milliye hareketini destekledi.
Üçüncü Damat Ferit Paşa hükümetini Kuvay-ı Milliyecilerin girişimi
ile iktidardan düşürülmesi üzerine Adapazarı'na gelerek yöredeki
Kafkas göçmenlerini yeni hükümet ve Kuvay-ı Milliye aleyhine örgütleme
girişiminde bulunan Çerkes Bekir Sıtkı Bey'in girişiminin, Heyet-i
Temsiliye'nin talimatlarına uygun olarak önlenmesinde rol aldı.Ancak
Kuvay-ı Milliye Komutanı olarak yanındaki Balkanlı çetecilerle
birlikte yöreye gelen ve halktan aşırı isteklerde bulunan Sencer
Eşref Bey'in eylemlerini de onaylamadı.Kafkas göçmenlerinin ileri
gelen kişilerinden Maan Şirin, Lakırba Kazım, Doghukhpa Şerafettin,
Çegem Ali Bey vb. ile iş birliği yaparak Adapazarı'nda geçici
bir yöresel yönetim kurdu. Kuvay-ı Milliye adına Adapazarı'na
gelen 24.Tümen Komutanı Yarbay Kaseyko Mahmut Bey'i dostça karşıladı.
23 Nisan 1920'de Adapazarı'na yürüyen Hendekli karşı ihtilalci
Abhazlarla görüşmeye giderken öldürüldü.
*
Bu yazı Sefer E. Berzeg'in Çerkes Göçmenleri II adlı kitabından
derlenmiştir