Maan
Ali Bey
(1872-1934)
1872 yılında Abhazya'da doğdu. Ailesi 1877-78 Osmanlı Rus savaşı
sırasında Anadolu'ya göçederek Düzce yöresine yerleşmişlerdi.
Osmanlı jandarma örgütüne katılarak binbaşı rütbesine kadar yükseldi.
Balkan Savaşlarına gönüllü olarak katıldı. Sencer Eşref Bey'in
komutasında Edirne'yi Bulgarlardan kurtaran ve batı Trakya İslam
Cumhuriyeti'ni kuranlar arasında yer aldı. Birinci Dünya Savaşı'na
Teşkilat-ı Mahsusa'nın bir mensubu olarak katıldı. Irak cephesinde,
genellikle Kafkas göçmenlerinden kurulu olan Osmancık Gönüllü
Alayı'nın bir subayı olarak başarılar gösterdi ve sekiz yerinden
yaralandı.
Silah bırakışmasından sonra Düzce'ye döndü. 1919 yılı sonrasında
Kuvay-ı Millye'ye karşı olan Nigehban Cemiyeti yararına bazı girişimleriyle
Heyet-i Temsiliye'nin dikkatini çekmişti. İstanbul hükümeti tarafından
kışkırtılan karşı ihtilal hareketine de katıldı ve Düzce'de Berzeg
Sefer Bey'in yönetiminde oluşturulan yerel yönetimde jandarma
komutanlığı görevini üstlendi. Düzce'nin Pşevu Ethem Bey'in güçleri
tarafından işgali üzerine kaçtı. Bir süre sonra çıkarılan affın
kapsamı dışında bırakıldığından Temmuz 1920'de Düzce ve Hendek'de
Abhazların oluşturduğu ikinci ayaklanmada da rol oynadı. Yunan
işgal bölgesinde kurulan işbirlikçi (Şark-ı Karip Çerkesleri Temin-i
Hukuk Cemiyeti ) kurucuları arasında Düzce delegesi olarak yer
aldı(1921). Bu ülkeyi terketmek zorunda kaldı. Lozan Anlaşması'ndan
sonra 150'lik listeye konanlar arasındaydı. Abhazca, Adigece ve
Türkçe biliyordu. 1934 yılında ise Yunanistan'da Kareferye'de
öldü.
*
Bu yazı Sefer E. Berzeg'in Çerkes Göçmenleri II adlı kitabından
derlenmiştir