Maan Şirin Bey
(1877-1936)
1877 yılında Abhazya'da doğdu. Maan Pşımaf Bey'in oğludur. Ailesi
aynı yıl patlayan Osmanlı-Rus Savaşı ve bunu izleyen Abhaz-Çerkes
ayaklanması sonucu Anadolu'ya göç ederek Adapazarı'nın Kayalar
Köyü'ne yerleşmişlerdir. Rüşdiye (Orta) eğitimi gördü.
Birinci Dünya Savaşı'nda hemşehrilerinden bir çoğu gibi Teşkilat-ı
Mahsusa'nın bir mensubu olarak Kafkas Cephesi'nde çarpışırken
Ruslara esir düştü. Bir süre Sibirya'da esarette kaldıktan sonra
kaçtı ve Silah Bırakışması'ndan sonra Adapazarı'na döndü. 1919
yılı Ekim'inde Adapazarı yöresindeki Kafkas göçmenlerini İstanbul'daki
yeni hükümet ve Kuvay-ı Milliye aleyhine örgütleme girişiminde
bulunan Binbaşı Bekir Sıtkı ve Çule Beslan Bey'lerin bu girişimine
karşı çıkan ve onları tutuklayanlar arasındaydı. Kuvay-ı Milliye
Komutanı olarak göreve gelen ve Teşkilat-ı Mahsusa'dan tanıdığı
Sencer Eşref Bey'e de yardımcı oldu. Fakat onun halk arasında
tepki yaratan yersiz uygulamaları üzerine Adapazarı'nda Karzeg
Sait Bey'in önderliğinde kurulan geçici yerel yönetime katıldı.
Daha sonra İzmit Mutasarrıflığı'na atanan Çule İbrahim Hakkı Bey'in
ve Ançok Ahmet Anzavur Paşa'nın karşı ihtilalci güçlerinde yer
aldı. Oluşturduğu altı birliğiyle Kandıra'yı işgal ederek Kandıra
ve Şile yöresini sorumluluğunu üstlendi. Yunan işgali altındaki
İzmir'de kurulan işbirlikçi "Şark-ı Karib Çerkesleri Temin-i
Hukuk Cemiyeti"nin kongresine Kandıra delegesi olarak katıldı.
Bu eylemleri nedeniyle Lozan Anlaşması'ndan sonra 150'lik listeye
dahil edilerek ülkeye girişi yasaklandı (1924). Yunanistan'ın
Kafeterye yöresinde Anadolu'dan göçeden Çerkes-Abhazların kurduğu
Neos Prodromos köyünde yaşadı ve 1936 yılında orada öldü.
*
Bu yazı Sefer E. Berzeg'in Çerkes Göçmenleri II adlı kitabından
derlenmiştir