Mehmet Şükrü Oğuz
(1881-1953)

Büyük Çerkes sürgününde İstanbul'a göç eden bir Vubıh ailesindendir. 1881 yılında İstanbul'da yeni bahçe semtinde doğdu. Babası Albay Hacı Mustafa Bey'dir. Harp Okulu'nu bitirerek orduya katıldı. Politikaya karışarak kardeşi Yeninahçeli Nail Bey'le birlikte İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin militan kadrosu içinde yer aldı. Birinci Dünya Savaşı'nda Teşkilat-ı Mahsusa'da görev yaptı. Örnek bir birlik olan ünlü Hücum Taburu'nun komutanı olarak çeşitli cephelerde çarpıştı. Mondros Silah Bırakışması'ndan sonra Taburu ile İstanbul'a gelerek yerli Rum halkını taşkınlıklarının önlenmesinde rol oynadı.
Hücum taburunun terhisinden sonra Maltepe Endaht (atış) Okulu komutanlığına atandı. Bu görev sırasında İstanbul'da Karakol Cemiyeti'nin ve Kocaeli Kuvay-ı Milliyesi'nin örgütlenmesinde önemli rolü oldu. Kunduh Bekir Sami Bey, Sencer Eşref Bey (Kuşcubaşı), Sabancı Hakkı, Baki Bey'ler ve Pşevu Reşit Bey gibi hemşehrileriyle işbirliği yaparak bir çok kişinin yanısıra silah ve cephenin Anadolu'ya geçirilmesini sağladı. İstanbul ve Kocaeli yöresi Kuvay-ı Milliye Komutanlığı yaptı. 1920-1923'de Ankara'da toplanan TBMM'nin ilk dönemine İstanbul milletvekili olarak katıldı. Meclisin ikinci dönemine katılamadı. Anadolu ihtilalinin başarıyla sonuçlanmasından sonraki tavsiyelerden ve özellikle kardeşi Nail Bey'in İzmir suikastı bahanesiyle idama mahkum edilmesinden sonra politikaya karışmadı. Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Ticaret ve müteahhitlik işleriyle uğraştı. İkinci Dünya Savaşı yıllarında Sovyet karıştı bazı faaliyetlerde adı geçti. 1953 yılında öldü.

* Bu yazı Sefer E. Berzeg'in Çerkes Göçmenleri II adlı kitabından derlenmiştir