Şefik
Özdemir Bey
(1885-1934)
Kafkasya'dan Mısır'a göçetmiş bir Adıge ailesindendir. 1885 yılında
Kahire'de doğdu. Camiülezher'de okudu. Birinci Dünya Savaşı'nda
Osmanlı Devleti emrinde savaştı. Osmanlı ordularının yenilgisi
ve çekilmesinden sonra Suriye'de Fransızlara karşı yapılan ayaklanmalara
katıldı. 1920 yılının Haziran ayı sonunda Antep'e gelerek Fransızlara
karşı savaşan birliklerden birine komuta etti. Halkın isteği üzerine
8 Ağustos'ta Antep'teki tüm direnişçi güçlerin komutanlığına getirildi.
Fransız güçlerine karşı yapılan halk savaşını başarıyla yönetti.
Bölgedeki Türkmen, Kürt, Arap aşiretlerini, mülteci Cezayir Müslümanlarını,
hatta Alsas-Lorenli Alman ve Rus mültecilerini bir araya getirerek
Fıransızlara karşı mücadele etti. TBMM Hükümeti ile Fransızlar
arasında anlaşma sağlanmasından sonra Musul bölgesinde İngilizlere
karşı harekette görevlendirildi.
1922 yılı ilkbabarından itibaren, Misak-ı Milli sınırları içinde
bulunan bu bölgede, Anaze ve diğer aşiret gönüllüleri ve Kuzey
Afrika Müslümanlarından kurulu bir birlikle, Kürt lideri Şeyh
Mahmut'un Barzan ve Zaber gibi Kürt aşiretlerinin de desteğini
sağlayarak İngilizlere karşı başarılı savaşlar verdi. İngilizlerin
üstün güçlerle saldırıya geçmeleri ve gerekli yardımların gönderilmemesi
sonucu yenilerek İran topraklarına ve oradan da Anadolu'ya çekildi.
TBMM'nin altıncı döneminde Siirt'ten, yedinci döneminde Gaziantep'ten
milletvekili seçildi. Ticaret ve müteahhitlik işleriyle uğraştı.
Türkçe, Arapça, Adıgece, İngilizce ve Fransızca biliyordu.
*
Bu yazı Sefer E. Berzeg'in Çerkes Göçmenleri II adlı kitabından
derlenmiştir