Zeraho
Bekir Sami Bey
(1879-1934)
Büyük Çerkes sürgününde Anadolu'ya göç ederek Bandırma yöresinde
yerleştirilen bir Vubıh ailesindendir.Gubzec Hasan Beyin oğludur.1879
yılında Dümbe köyünde doğdu.1900'de Harp Okulu'nu bitirdikten
sonra mümtaz yüzbaşı olarak da Harp Akademisi'nde eğitimini tamamladı.
Çeşitli birliklerde komutanlık ve askeri okullarda öğretmenlik
yaptı.Balkan savaşları sırasında 6. Kolordu 16. Tümen Kurmay Başkanı,
70. Alay 2. Tabur Komutanı, Harbiye Nezareti Makam Emir Subayı
olarak görev yaptı. Satın Alma Komisyonu Başkanı olarak Almanya'da
bulundu.1.Dünya Savaşı'nı 16 bin kişiden oluşan Kuvve-i Seferiye
(52. Tümen)'ye komutan olarak katıldı. Doğuda ve Irak cephesinde
Ruslara ve İngilizlere karşı başarıyla çalıştı.Özellikle Kutülammare
zaferini hazırlayan Felahiye zaferi onun askerlik bilgisinin ve
kahramanlığının eseriydi. Bu savaş sonunda 1916'da genç yaşta
albay oldu.Mondros Silah Bırakışması'ndan sonra Anadolu ihtilalini
ve Yunanlılara karşı direnişini ilk örgütleyen kişilerden biriydi.
Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu'ya geçtiği günlerde o da hemşehrisi
ve arkadaşları Aşharua Rauf (Orbay) Bey'in yardımıyla 56.Tümen
Komutanı ve 17. Kolordu Komutan Vekili olarak Ege Bölgesi'ne geçti.
Mustafa Kemal Paşa ve Heyet-i Temsiliye ile kayıtsız şartsız iş
birliği yaptı. Bu çalışmaları nedeniyle Damat Ferit Paşa hükümeti
tarafından idama mahkum edildi. Batı Cephesi Komutanlığı'nın kurulması
üzerine 25 Haziran 1920'de 20. Kolordu Komutanlığı'na atandı ise
de, 15 Temmuz'da bu görevden alındı. Bursa'nın Yunanlılar tarafından
işgalinden sorumlu tutularak TBMM'nde ağır saldırılara uğradı.
Fakat hizmetlerini iyi bilen ve taktir eden Mustafa Kemal Paşa
onu şiddetle savundu. Bekir Sami Bey, 13 Kasım 1920'de Muğla ve
Antalya yöresi komutanlığına atandı. Daha sonra Sovyet Rusya'ya
gönderilen kurula Kafkasya Mümessili olarak katılması emredildi
ise de buna olanak bulamadı. Gözlerinden rahatsız olduğu için
Viyana'ya gönderildi. Temmuz 1922'de Türkiye'ye döndüğünde açığa
alındı.1934 yılında İstanbul'da öldü.
*
Bu yazı Sefer E. Berzeg'in Çerkes Göçmenleri II adlı kitabından
derlenmiştir