Sovyetler Birliği Yüksek Şurası'na müracaat
Abhaz ve Gürcü halklarına çağrı
Kafkas Dağlı Halkları Olağan Toplantıları

Şenibe Musa savunmada

Amacımız küçüklerin isyanını önlemekti

Kafkas Halkları Konferedasyonu

25-26 Ağustos 1989 tarihinde Abhazya'nın başkenti Sohum şehrinde tertip edilen I. Kafkas Dağlı Halkları Kongresi'ne katılan delegeler, perestroikanın desteklenmesini istediler.
Kongreye Adıgey Özerk Bölgesi, Karaçay-Çerkes Özerk Bölgesi, Kabardey Balkar Özerk Cumhuriyeti, Çeçen-Inguş Özerk Cumhuriyeti ve Abhazya Özerk Cumhuriyeti'ni temsil eden delegeler katılmıştı.
Kafkas dağlılarının etnik kültürlerinin geliştirilerek ileri düzeye getirilmesi gibi konuların konuşulduğu kongrenin açılış konuşmasını Abhazya Yazarlar Birliği Başkanı ve Sovyetler Birliği Halk Temsilcisi Aleksy Gogua yapmıştı. Gogua, "Abhaz Toplumunun Durumu Hakkında Bir Etüd" başlığı ile bir tebliği sunmuştu.
Adıgey Müzesi Müdürü Almir Abregov, tarihçi Said-Hasan Abumuslimov ve Yuri Argun, Sergey Bebia, İnguş Tiyatrosu Baş Rejisörü Mustafa Bekov, doktor E. Gapayev, Abhazya Devlet Üniversitesi Rektörü Oleg Damania, Kambiz Evgamukov, şair Daur Zantaria, Valeri İonov hukukçu Maharadzin Kattoev, Vaktang Keçba, mühendis Beslan Kotıkov, şair Yuri Lakerbay, Muhittin Malhazov, Zelimhan Yandarbiyev'in birer konuşma yaptığı kongrede Kafkas Dağlı Halkları Birliği'nin kurulmasına, tüzüğünün hazırlanarak, sosyal ve politik organizasyonunun gerçekleştirilmesine, Koordinasyon ve Danışma Kurullarının oluşturulmasına karar verildi.

Kongrenin aldığı diğer kararlar şöyle:

1.Cezalandırılmış halkların itibarları hukuki açıdan tam olarak iade edilmelidir.
2.SBKP'nin milletler politikasındaki programının günümüz koşullarında, otonom cumhuriyetlerde, bölgelerde ve daha alt idari bölgelerde (okrug) yaşayan ve keza milli kuruluşları olmayan halkların çıkarlarını ve yasal haklarını bütünüyle sağlayamadığı kabul edilmiştir. Stalin'in halkları ayırmayı içeren dört dereceli şövenist anlayışı perestroika karşıtı güçler tarafından hala muhafaza edilmektedir.
3. Nüfusu az olan halkların haklarının korunmasını sağlamak için politik karakterli enstitüler açılacaktır.
4. SSCB II.Halk Delegeleri Kongresi'nde,devlet kuruluşlarının bütün birimlerine SSCB statüsüyle eşit haklar verilmesi,cumhuriyetin doğrudan SSCB bünyesindeki bir cumhuriyet olması hakkında bir kanun teklifi yapılacaktır.
5. Çarlığın sömürgeci politikası sonucu anavatanları dışında bulunan soydaşlarımıza, uluslararası insan hakları sözleşmesine uygun olarak tarihi anavatanlarına dönmelerinin sağlanmasını SSCB Yüksek Sovyeti'ne teklif verilecektir.
6. SBKP Merkez Komitesi'nin milletlerarası ilişkiler konusundaki politik programı tavsiyesine uygun olarak kuzey halkları, Sibirya ve Uzakdoğu Halkları birliklerini örnek alarak Kafkas Dağlı Halkları Birliği kurulması gerçekleştirilecektir.

25-26 Ağustos 1989'da Abhazya ÖSSC'nin Suhum kentinde toplanan Kafkas Dağlı Halkları Kongresi'nin kararlarının, SSCB Yüksek Sovyeti'nin sonbahar toplantısına, SSCB Halk Delegeleri II. Kongresi'ne SBKP Merkez Komitesi'nin Milletlerarası İlişkiler Şubesi'nin genel toplantısına gönderilmesi kararlaştırıldı.
Ayrıca Sovyetler Birliği Yüksek Şurası ile Abhaz ve Gürcü halklarına birer çağrı yapıldı.

Sovyetler Birliği Yüksek Şurası'na

Bizler, 1. Kafkas Dağlı Halkları Kongresi delegeleri Abhazya'da meydana gelen olaylarla ilgili olarak, Sovyetler Birliği Yüksek Şurası'na başvuruda bulunmayı bir yükümlülük kabul etmekteyiz.
1989 Temmuz ayında Abhazya'da meydana gelen silahlı çatışmalar uzun süredir dikkat çekilen ve Gürcistan Cumhuriyeti ile Abhazya Özerk Cumhuriyeti arasındaki mevcut çelişkilerden kaynaklanmaktadır.
Sözkonusu çelişkiler, yaklaşık yarım asır boyunca tutarlılık arzetmeyen uygulamalardan doğmaktadır. Bu ise çarpık Stalinist uluslar politikasının bir ürünüdür.
Herkesin de bildiği gibi, Abhaz halkı kendi ülkesindeki uygulamalar ve hareketlerle giderek ağırlığını kaybetmektedir. 1931'den bugüne kadar Abhaz halkının oransal düşüşü tehlikeli bir çizgiye ulaşmış, yokoluş tehlikesi belirmiştir.
Aydınların ortadan kaldırılması, Abhaz yönetici kadrolarının dağıtılması, zora dayalı asimilasyon, Abhaz dilinin kültür ve eğitim vasıtası olmaktan çıkarılışı, Gürcü ailelerin Abhaz halkı arasına yerleştirilerek iskan edilişi, Abhazya'nın doğal zenginliklerinin hunharca istismarı, ekolojik felaketlerle karşı karşıya kalınışı gibi sebepler Abhaz halkını, varlıklarının devamı için Gürcistan Cumhuriyeti'nden ayrılmaya mecbur bırakmaktadır. Aynı zamanda, Gürcistan'ın Sovyetler Birliği'nden çıkması yolunda eskiden beri çalışan yeraltı teşkilatlarının aşırı duygularla hareket eden liderlerinin gerçekleri görmemedeki ısrarlı tavırları, Sovyet halklarıyla ilelebet kardeş kalmak isteyen Abhazları "Sovyet Cumhuriyeti" statüsünü elde etmeğe sürüklemektedir.
Abhaz ve Gürcü halklarının arasındaki ihtilaflı durum 15-16 Temmuz 1989 günleri silahlı mücadele şekline dönüsmüş, Abhazya'nın Sohum şehri ile köylerinde ölümlere yol açan çatışmalarla büyümüştür.
Gürcüler basında yer alan haberlerle, milletler arasında kin duygularını körükleyerek, Abhazya'nın ve diğer Kuzey Kafkasyalıların tarihlerini çarpıtmaktadırlar.
Gürcü halkının hürriyeti için Sovyet kuruluşlarının devrilmesine çağrı yapan çeşitli şövenist liderlerin aşırı keyfi tutumları Gürcistan'da ve Abhazya'da açıkça ortaya çıkmıştır. Bütünüyle antisovyetik ve Abhazya karşıtı propagandalar Gürcistan Cumhuriyeti, parti ve diğer Sovyet kuruluşları tarafından engellenmemektedir.
Gürcistan Komünist Partisi Merkez Komitesi de bu aşırı uçlara uyarak Sovyet parti teşkilatlarını ve kurumlarını dağıtmıştır. Abhazlar, bugün de daha önceki devirlerde olduğu gibi tehlike ve korku içinde bulunmaktadırlar. Zira, aşırı güçler Abhaz ve Gürcü halkları arasında iç savaşı körüklemeye devam etmektedirler. Bu yüzkarası faaliyetler için de ellerinde imkanlar bulunmaktadır.
Bizler, kongre delegeleri, Kuzey Kafkasya toplumsal örgütlerinin temsilcileri olarak Sovyet Yüksek Şurası'na sesleniyoruz:
Abhazya ve Abhaz halkının problemleri mutlak surette halledilmeli, ulusların kendi kaderlerini tayin hakkı prensibi doğrultusunda Abhaz halkının istekleri dikkate alınarak Abhaz sorununun çözümü için gerekli tedbirlerin alınması isteğiyle SSCB Yüksek Sovyeti'ne başvurmaktayız.
Bizler, aşırı kanatların hakimiyetine etkili tedbirler almayan ve Gürcü halkını böylelikle bir kaosa sürükleyen Gürcistan Komünist Partisi Merkez Komitesi'ni, Gürcistan Cumhuriyeti Yüksek Şurası'nı ve Gürcistan Bakanlar Kurulu'nu da şiddetle protesto ediyoruz.
Dünya halkları haritasında varolmak için, bağımsızlığı yolunda verdiği mücadelede Abhaz halkıyla tam dayanışma içinde olduğumuzu ilan ediyoruz.

Suhum-26 Ağustos 1989

Abhaz ve Gürcü halklarına çağrı

Bizler, 1.Kafkas Dağlı Halkları Kongresi delegeleri; Abazalar, Adıgeler, Inguşlar, Kabardeyler, Çerkesler ve Çeçenler olarak, Abhaz ve Gürcü kardeşlerimizin aşırı ve sorumsuzca davranışlar neticesinde kan dökülmesine yol açan olaylarla karşı karşıya kaldığını büyük bir endişe ve acıyla öğrenmiş bulunuyoruz.
Kardeş milletlerin korku, dehşet, kin ve nefretle birbirine baktığını düşünmek ve bunlara inanmak çok güçtür. Böylesi bir olaya tarihimizin hiç bir döneminde rastlamak da mümkün değildir.
Bizler herkesi sağduyu ile davranmaya davet ederken, hepimizin kardeş olduğunu ve hiç bir kardeşin bir diğerini yoketmeyi arzulamaması gerektiğini hatırlatırız.
Dost ellerinizi birbirinize uzatınız. Müşterek problemleri masa başında oturarak, kardeşçe bir ortam içerisinde hallediniz.
Unutmamak gerekir ki, sayıca büyük halklar nüfusu kalabalık olmayan halkları düşünmeye ve onlara yardım etmeye mecburdurlar.
İlişkilerde huzur ve barışın hakim olmasını, sükunet ve dostluğun yerleşmesini içtenlikle dilemeyi kaçınılmaz görev sayarız.

Kafkas Dağlı Halkları Olağan Toplantıları

01 Haziran 1990 tarihinde ise Kafkas Dağlı Halkları Olağan Toplantısı yapıldı. Sohum'da yapılan toplantıda Kabardey Delegeleri Grubu bir tebliğ sundular. Tebliğde "Bizim Çerkeskamız (milli giysimiz) birdir, etiketimiz birdir, vatanımız birdir, özgürlük ve bağımsızlık arzumuz birdir. Önümüzdeki yıl birleşme hareketini hayata geçirelim. Grozni'den, Vladikafkas'dan, Nalçik'ten, Çerkesk'ten, Maykop'tan, Kıyıboyu Şapsığa ve Sohum'a kadar hepimiz elele verelim" deniyordu.
Bu toplantıda ise Koordinasyon Kurulu Başkan Yardımcılıklarına Aidaruk Mindzayev (Kuzey Osetya), Alan Cociyev (Güney Osetya), Ahmet Kuştav (Çeçen-İnguş) getirildi. Koordinasyon Kurulu I. Yardımcılığına Genadi Alaniya (Abhazya), İdari İşler Yardımcılığına Hanti Seriyev (Kaberdey Balkar), "Kavkaz" Gazetesi Genel Redaktörlüğüne Musa Temisev (Çeçen-İnguş) getirildi. Ayrıca Kafkas Dağlı Halklarının II. Kongresinin Eylül 1990'da Nalçik'de toplanmasına karar verildi.